23 sie 2021

Dlaczego nie podpiszę "Synowskiej prośby"?

 


Od kilku dni czytelnicy portalu PCH24 i mediów społecznościowych Stowarzyszenia im. ks. Piotra Skargi mogą na nich znaleźć wezwanie do podpisywania tzw. synowskiej prośby do polskich biskupów ws. zachowania celebracji Mszy Św. Wszechczasów w polskich diecezjach.

Na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, iż jest to bardzo wartościowa inicjatywa i każdy, komu zależy na zachowaniu tradycyjnej liturgii w naszym kraju, powinien bez wahania się pod nią podpisać. Gdy jednak zagłębiamy się w treść tego listu, to szybko okazuje się, że jego podpisanie przez osoby zdające sobie sprawę z ogromnego kryzysu, targającego Kościołem od Vaticanum II, byłoby postępowaniem nie tylko głęboko nieuczciwym intelektualnie, ale i w gruncie rzeczy wątpliwym moralnie.

Pisząc takie słowa nie uważam, iż sama próba dotarcia do biskupów i przekonania ich do zachowania w diecezjach Mszy Św. Wszechczasów, jest czymś niewłaściwym. Z pewnością da się, pozostając w zgodzie z prawdą i własnym sumieniem, bez wiernopoddańczych deklaracji o wierności temu co umownie zwiemy „posoborowiem”, przedstawiać biskupom swoje racje, po cichu licząc na to, iż swoimi decyzjami – być może mimowolnie i wbrew intencjom papieża Bergolio – przysłużą się sprawie Tradycji katolickiej. 

Autorzy „synowskiej prośby”, wzywając katolików w Polsce aby byli „strażnikami Tradycji”, idą jednak dużo dalej. Próbując bowiem przekonać biskupów do zachowania tradycyjnej liturgii, składają taką oto deklarację:

„Chcemy stanowczo zapewnić, że całym naszym działaniem staramy się budować jedność Kościoła zdecydowanie odcinamy się od tych, którzy instrumentalnie wykorzystują tradycyjne formy pobożności, czyniąc tym samym krzywdę zdecydowanej większości wiernych autentycznie przywiązanych do tradycyjnej liturgii”.

W związku z tym stwierdzeniem od razu narzuca się pytanie, kogo mogli mieć na myśli autorzy, pisząc o tych,  którzy – w ich mniemaniu – „instrumentalnie wykorzystują tradycyjne formy pobożności”? Jak można przypuszczać – wnosząc po odwołaniu się przez nich do Traditionis Custodes –  mieli oni na myśli te same środowiska, o których pisał papież Franciszek w liście do biskupów towarzyszącym wydaniu owego motu proprio:

„zasmuca mnie instrumentalne używanie Missale Romanum z 1962 r., które coraz bardziej charakteryzuje się rosnącym odrzuceniem nie tylko reformy liturgicznej, ale i Soboru Watykańskiego II, z bezpodstawnym i niemożliwym do obrony twierdzeniem, że zdradził on Tradycję i <prawdziwy Kościół>”.

Posiadając takie wskazówki nietrudno domyśleć się, iż ludźmi, którzy w opinii papieża i – jak się zdaje – idącego w ślad za nim Stowarzyszenia im. ks. P. Skargi, instrumentalnie wykorzystują tradycyjną liturgię, rozbijają jedność Kościoła i szkodzą  „większości wiernych autentycznie przywiązanych do tradycyjnej liturgii, są osoby odwołujące się do postawy (przywołanego przez Franciszka i nazwanego schizmatykiem) abp Marcelego Lefebvre’a.

Istotnie, abp Lefebvre dostrzegał – podobnie zresztą jak sami autorzy rewolucji liturgicznej – iż tradycyjna liturgia w żaden sposób nie współgra z soborową, ekumeniczną i antropocentryczną orientacją Kościoła. Tak samo bowiem jak autorzy reform liturgicznych wprowadzali je również w tym celu, aby poprzez coniedzielny kontakt z liturgią wierni przesiąknęli „duchem Soboru”, tak samo Arcybiskup nie godził się na sprawowanie Nowej Mszy, aby uchronić przed owym duchem swoich kapłanów i proszących ich o posługę wiernych. Jeśli ktoś chciałby więc stwierdzić – choć nie jest to w tym wypadku zbyt trafne określenie – iż Arcybiskup używał liturgii instrumentalnie, to przyznać przy tym musi, iż dużo bardziej instrumentalnym działaniem było stworzenie Nowej Mszy przy jednoczesnym odrzuceniu liturgii tradycyjnej.

Recz rozbija się więc o to, kto wówczas, ale i obecnie, postępuje właściwie: abp Lefebvre i jego naśladowcy, odrzucający niezgodne z Tradycją nauczanie Soboru i broniący w imię wiary katolickiej Mszy Św. Wszechczasów, czy też niosący na sztandarach nową liturgię i zmieniający nauczanie Kościoła w bardzo istotnych punktach Kościół posoborowy?

Dla papieża Franciszka, który choćby swoją zgodą na udzielanie Komunii Św. osobom żyjącym w grzechu śmiertelnym, pokazał dobitnie, w jak głębokim poważaniu ma cała Tradycję Kościoła, odpowiedź nie pozostawia złudzeń.

Równie pewnie od linii abp. Lefebvre odetną się również wszelkiego rodzaju esteci liturgiczni, dla których tradycyjna liturgia jest tylko i wyłącznie pięknym skansenem, do którego miło jest czasem zajrzeć.

Z drugiej strony dla osób dostrzegających do jak tragicznych skutków w życiu Kościoła doprowadził Sobór wraz we wszystkimi swoimi konsekwencjami, wydaje się czymś jasnym, iż zachowanie wierności tradycyjnej liturgii nie jest żadnym postępowaniem instrumentalnym, lecz jest nierozerwalnie związane z walką o integralność wiary katolickiej.

Wobec tego rodzi się nieodparte pytanie, po której stronie owego sporu doktrynalno-liturgicznego stoją autorzy „synowskiej prośby” ze Stowarzyszenia im. ks. P. Skargi? Z jednej strony umieszczają bowiem oni w swoich mediach materiały krytykujące zmiany posoborowe, zapraszają autorów i gości w jednoznaczny sposób krytykujących Nową Mszę i stojącą za nią teologię, by drugiego dnia podać odbiorcom jako coś wartego poparcia dokument, w którym „zdecydowanie odcinają się” od tych, którzy ośmielają się dostrzegać w zachowaniu tradycyjnych obrzędów coś więcej aniżeli wyraz ich prywatnych upodobań liturgicznych.

Jak nazwać taką postawę? Duchową schizofrenią, hipokryzją czy też czystym wyrachowaniem, które w imię zdobycia poklasku nie waha się dziś odcinać się od tego, co głosiło wczoraj.

Osobiście nie podpiszę więc „synowskiej prośby”. Mimo tego, iż pragnę, aby tradycyjna liturgia była obecna w każdym katolickim kościele, nie mogę podpisać się pod oszczerstwami pod adresem tych, dzięki których niezłomnej postawie możemy w ogóle dziś w niej uczestniczyć. Nie podpiszę się pod apelem tych, którzy zamiast mówić „tak, tak; nie, nie”, wolą zapewniać, że „tak i nie” lub „nie i tak”...

19 sie 2021

Czy wiara posoborowa jest wiarą naszych ojców? Lekcja z H. Sienkiewicza

 


Henryk Sienkiewicz uchodzi powszechnie za autora, który w niezrównany sposób potrafił swą twórczością ożywiać ducha patriotycznego wśród Polaków. Jego dzieła warto czytać jednak również z innego powodu. Otóż w znakomity sposób ukazują one, jaką wiarą żyły całe pokolenia naszych rodaków i jak wpływała ona na ich życie i postępowanie. Wyławiając między wierszami dzieł Sienkiewicza mówiące o tym fragmenty, szybko może zrodzić się w nas jednak pytanie, czy ukazana w nich wiara pokoleń Polaków jest tożsama z wiarą współczesnego, posoborowego Kościoła?

Jaskrawym przykładem, nasuwającym podobne wątpliwości, mogą być losy bohaterów powieści „Bez dogmatu”. Jest ona historią tragicznej i nieszczęśliwej miłości dwójki ludzi, z których kobieta, w wyniku błędów i splotu nieszczęśliwych okoliczności, wychodzi za innego mężczyznę. Będąc następnie uwodzona i na wszelkie możliwe sposoby łowiona w „sidła” dawnej miłości, mimo odruchów serca i straszliwych cierpień wewnętrznych, postanawia pozostać wierna przysiędze małżeńskiej. Oto w jakich słowach Sienkiewicz wyraził motywy, kierujące postępowaniem bohaterki:

„Dusza jej odwiewa plewę od ziarna z taką dokładnością, że o zamieszaniu mowy być nie może. Ona nie sili się na wyszukiwanie własnych norm, bierze je gotowe z religii i ogólnych moralnych pojęć, ale przejmuje się nimi tak silnie, że stają się one jej własnymi, bo wchodzą jej w krew. Im to różniczkowanie zła i dobra jest prostsze, tym jest pewniejsze i bardziej nieubłagane. 
W tym kodeksie etycznym okoliczności łagodzące nie istnieją. Ponieważ, według niego, mężatka powinna należeć do męża, więc ta, która się oddaje innemu, czyni źle. Nie ma tam rozpraw, uwzględnień, rozmyślań – jest tylko prawica dla sprawiedliwych, lewica dla grzesznych, nad nimi miłosierdzie boże, ale między nimi – nic – żadnego środka.”

Naprawdę trudno o bardziej zwięzłe i trafne ujęcie tego, jak powinno wyglądać i jak przez długie wieki wyglądało poczucie obowiązków wynikających z przysięgi małżeńskiej wśród katolików.
A teraz sięgnijmy po inną, nowszą nieco lekturę, pochodzącą z listu argentyńskich biskupów do kapłanów i uznaną przez papieża Franciszka za jedyną i autorytatywną interpretację jego encykliki Amoris Laetitia:

„W innych bardziej skomplikowanych okolicznościach i kiedy nie można było stwierdzić nieważności małżeństwa, wyżej wymieniona opcja [życia we wstrzemięźliwości seksualnej - SC] może nie być wykonalna. Niemniej jednak jest nadal możliwa droga rozeznawania. Jeśli dochodzi się do rozpoznania, że w konkretnym przypadku istnieją okoliczności łagodzące odpowiedzialność i winę, szczególnie jeśli bierze się pod uwagę dobro dzieci z nowego związku, Amoris Laetitia otwiera możliwość przystąpienia do sakramentów: pojednania i Eucharystii . One dzięki sile łaski przyczyniają się do dalszego dojrzewania i wzrostu takich osób.”

Czytając te szokujące słowa nietrudno zauważyć, że gdyby wyrażone w tym cytacie zasady towarzyszyły pokoleniom naszych przodków, to z całą pewnością H. Sienkiewicz nie napisałby wyżej przytoczonych słów. Jeśli katolicy mieliby taką wiarę, jak biskupi i papież Bergolio, to wzmiankowana bohaterka jego powieści, już po rozwodzie, najpewniej udałaby się wraz ze swym nowym partnerem do proboszcza, aby pomóc mu rozeznać, iż mimo niezachowywania przez nich czystości, ze względu na ich dobro duchowe powinien on udzielać im rozgrzeszenia i dopuszczać do Komunii Św.

W obliczu tego kontrastu wydaje się dość jasnym, iż wiara pokoleń Polaków, która natchnęła Sienkiewicza do takich jak powyższy opisów ich postaw życiowych, nie może być wiarą tożsamą z przedstawioną w drugim cytacie.

Pierwsza z nich to wierna nauczaniu Pana Jezusa i przekazywana przez pokolenia wiara Kościoła katolickiego.
Druga, to wiara posoborowego i antropocentrycznego Kościoła, który bijąc pokłony przed ludzkimi słabościami i grzechem, nie boi się bezczelnie fałszować nauczania Ewangelii.
Której z nich my sami pozostaniemy wierni, mając w pamięci słowa św. Pawła:
„Ale gdybyśmy nawet my lub anioł z nieba głosił wam Ewangelię różną od tej, którą wam głosiliśmy - niech będzie przeklęty!” (Ga 1,8)

Czy wszyscy ludzie to dzieci Boże?

 



„Papież Franciszek szokuje!”. Ze stwierdzeniem tym zgodzą się chyba wszyscy obserwatorzy jego pontyfikatu. Każdy kolejny rok rządów na Watykanie Jorge Bergolio dostarcza bowiem coraz nowych kontrowersji i rodzi w sercach wielu katolików pytania o to, jak to możliwe, aby papież był tak pobłażliwy dla ludzkich grzechów i tak bardzo skoncentrowany na doczesności. Zastanawiające jest przy tym, co leży u źródła takiej właśnie, niebywałej postawy papieża. Szukając odpowiedzi na to pytanie nie od rzeczy będzie przytoczenie słów biskupa Rzymu, wypowiedzianych jakiś czas temu w filmie promującym papieskie intencje modlitewne:

„Wielu myśli i czuje inaczej. Szukając Boga lub spotykając Go w inny sposób. W tym tłumie, w szeregu różnych religii jedno jest absolutnie pewne dla wszystkich: Jesteśmy dziećmi Boga”.

Pogląd ten, powtórzony niedawno w encyklice „Fratelli tutti”, jest bardzo znamienny i wyjaśnia wiele. Skoro bowiem wszystkich ludzi ma rzekomo łączyć więź braterstwa w Bogu, to podnoszenie jako  problemu dzielących ich różnic religijnych wraz ze wszystkimi ich konsekwencjami, jawi się jako niepotrzebne roztrząsanie spraw mało istotnych. Zgodnie z tą logiką, jako dzieci Boże powinniśmy raczej koncentrować się na wzajemnym poznawaniu, ubogacaniu i czynieniu z naszej ziemi miejsca, gdzie możemy żyć w harmonii ze sobą i stworzoną przez Boga przyrodą.
Czy jednak punkt wyjścia takiej wizji jest prawdziwy? Czy rzeczywiście jest tak, jak pisze Franciszek, iż „absolutnie pewnym” jest to, że wszyscy jesteśmy dziećmi Boga? Zastanawiając się nad odpowiedzią, sięgnijmy do kart Pisma Świętego oraz nauczania Kościoła katolickiego.

Otwierając najpierw Stary Testament i próbując znaleźć w nim oparcie dla tezy o dziecięctwie Bożym wszystkich ludzi, okazuje się, iż nie jest to zadanie proste. Księgi Starego Testamentu wprawdzie niejednokrotnie używają określenia „synowie Boży” (synonimu wyrażenia „dzieci Boże”), jednak zasadniczo odnosi się ono nie do ogółu ludzi, lecz do szczególnej ich kategorii, będącej w bliższej relacji z Bogiem. I tak Stary Testament „synami Bożymi” nazywa męskich potomków Seta (Rdz 6, 2), lud Izraela (Wyj 4, 22) czy też sędziów (Ps82[81] 6).

Jak wiemy jednak, Stary Testament i zawarte w nim objawienie czekało swego wypełnienia i udoskonalenia w Nowym Przymierzu. Nie dziwi więc, iż księgi Nowego Testamentu dużo precyzyjniej przedstawiają kwestię dziecięctwa Bożego. Dowiadujemy się z nich, iż to dzięki wcieleniu Syna Bożego i Jego ofierze ludzie dostąpili zaszczytu przybrania za dzieci Boże:

„Lecz gdy przyszła pełność czasu, zesłał Bóg Syna swego uczynionego z niewiasty, uczynionego pod Zakonem, aby tych, którzy pod Zakonem byli, wykupił, żebyśmy dostąpili przybrania za synów. A ponieważ jesteście synami, zesłał Bóg Ducha Syna swego w serca wasze wołającego: Abba, Ojcze. A tak już nie jest niewolnikiem ale synem; a jeśli synem, to i dziedzicem przez Boga” (Ga 4, 4-7)

Czy jednak wysłużone przez Chrystusa Pana synostwo Boże jest udziałem wszystkich ludzi? Ewangelia wg św. Jana oraz św. Paweł nie pozostawiają w tym punkcie wątpliwości:

„A ilukolwiek go przyjęło, dał im moc, aby się stali synami Bożymi, tym, który wierzą w imię jego, którzy nie ze krwi, ani z woli ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili” (J 1, 12-13)

„Bo którzykolwiek Duchem Bożym są rządzeni, ci są synami Bożymi. Bo nie otrzymaliście ducha niewolnictwa znowu ku bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów, przez którego wołamy; Abba (Ojcze)! Albowiem ten Duch świadectwo daje duchowi naszemu, iż jesteśmy synami Bożymi. A jeśli synami, tedy i dziedzicami: dziedzicami Bożymi, a współdziedzicami Chrystusowymi” (Rz 8, 14-17)

Jak wyraźnie dowodzą powyższe słowa, zgodnie z nauczaniem Pisma Świętego to nie wszyscy ludzie, lecz ci, którzy przyjęli nauczanie Pana Jezusa i otworzyli się na działanie Ducha Świętego mogą nosić zaszczytne miano dzieci Bożych.
Taką też naukę przekazywał zawsze Kościół katolicki, precyzując przy tym, iż momentem, w którym otwiera się dla człowieka brama dziedzictwa Chrystusowego i w którym staje się on dzieckiem Bożym, jest obmycie w wodach Chrztu Świętego. Potwierdzenie tego znajdujemy  praktycznie w każdym dziele traktującym o katolickich sakramentach. Poniżej dwa przykłady:

„Jest prawdą wiary, że Sakrament ten [Chrzest Św.] wyciska na duszy charakter niezmazalny i że daje łaskę pierwszą (…) przez łaskę zaś poświęcającą gładzi grzech i odradza ochrzczonego na żywot nadprzyrodzony, przez co czyni go świątynią Bożą, dzieckiem Bożym, członkiem mistycznego ciała Chrystusowego.” (św. bp J.S. Pelczar)

„Chrzest, pierwszy między sakramentami Kościoła katolickiego, przez który człowiek (…) staje się chrześcijaninem, tj. członkiem Kościoła Chrystusowego, synem Bożym i dziedzicem królestwa niebieskiego.” (Encyklopedia kościelna)

Jak więc wyraźnie widać, sam fakt bycia człowiekiem w żadnym razie nie czyni nas automatycznie dziećmi Bożymi. Przeciwnie, poczęcie każdego z nas w grzechu pierworodnym sprawia, iż  pozbawieni łaski Bożej i życia nadprzyrodzonego, rodząc się nie jesteśmy wszczepieni w Chrystusa, a tylko zjednoczenie z Bogiem-Człowiekiem może nas uczynić dziećmi Bożymi. Pięknie pisał o tym abp Romuald Jałbrzykowski:

„Chrzest utożsamia nas niejako z Chrystusem, który w swej łaskawości nie czyni różnicy między sobą a nami (…) Chrzest więc jest jakby przedłużeniem Wcielenia Chrystusowego aż do nas: zjednoczeni wewnętrznie z Bogiem-Człowiekiem uczestniczymy pod pewnym względem w Hostii hipostatycznej natury ludzkiej z Jego osobą Boską, stajemy się spokrewnionymi i dziećmi Boga.”

W tej perspektywie jasno widzimy, jak fałszywa i niebezpieczna jest iluzja o rzekomym dziecięctwie Bożym wszystkich ludzi. Fałszywa, gdyż niezgoda z Biblią i nauczaniem Kościoła. Niebezpieczna, gdyż ludzi znajdujących się z dala od Boga utwierdza w ich ciężkich błędach, odgradzających ich od łaski Bożej, a jednocześnie odwraca uwagę hierarchów Kościoła od podstawowych dla nich obowiązków misyjnych, kierując ich uwagę na problemy doczesne. Złudzenia i próby uczynienia raju na ziemi nigdy jednak nikogo nie zbawiły i zbawić nie będą w stanie.